KÖPEKLERDE HYPERPARATHYROİDİSM

Boyun bölgesinde yer alan parathyroid bezleri salgıladıkları parathyroid hormonu (PTH) sayesinde kandaki calcium (kalsiyum) ve fosfor konsantrasyonunun gerekli seviyelerde kalmasını sağlarlar. Kalsiyum, hücre membranlarının (zarları) sodyum geçirgenliğini dengeler; iskelet-kalp-çizgisiz kasların (mide, bağırsak, rahim ve mesaneyi oluşturan kaslar) gelişimine ve çalışmasına yardımcı olur. Vücuttaki kalsiyumun %99’ ı kemiklerde, %1’ i hücrelerin içinde, %0.1’ i ise plasmada bulunur. Kandaki kalsiyum oranı düşerse parathyroid hormonları devreye girer ve ihtiyaç duyulan kalsiyum kemiklerden çekilir.

Hyperparathyroidism, parathroid bezlerinin düzensiz çalışmasından dolayı aşırı parathyroid hormonu (PTH) salgılanmasıyla şekillenen bir metabolizmik hastalıktır. Aşırı salgılanan PTH kandaki kalsiyum seviyesinin yükselmesine sebep olur. Hastalığın ilk safhalarında kalsiyumdaki yükseliş ciddi rahatsızlıklara sebep vermez ve klinik belirtiler oluşmaz. Zamanla kalsiyumdaki aşırı artışa bağlı olarak gastrointestinal sistem hastalıkları, böbrek sorunları ve sinir sistemi sorunları şekillenir. Hyperparathyroidisme sebep olan en yaygın etken parathyroid bezlerinde oluşan tümörlerdir. Bu tümörler genellikle iyi huyludur (adenoma); fakat nadir de olsa kötü huylu tümörlere de rastlanabilir. Hyperparathyroidismin sebepleri tam olarak bilinemediğinden hastalığın oluşmasını engellemek de mümkün olmamaktadır.

Hyperparathyroidism köpeklerde kedilere oranla daha sık görülür. Hastalık da cinsiyet belirleyici bir rol oynamaz, dişi ve erkeklerde görülme oranı arasında fark yoktur. 10 yaş civarı yaşlı hayvanlarda daha sık görülür. Keeshond ırkı köpekler taşıdıkları bir genetik markerdan dolayı hastalığa yatkındırlar.

Hastalığın belirtileri:

*kayıtsızlık, çevreye ilgisizlik, oyuna/egzersize ilgisizlik

*baston yutmuş gibi yürümek

*titreme

*aşırı susama, aşırı su tüketme

*kas kitlesinde kayıp

*aşırı idrara çıkma,idrara çıkmada zorluk, anormallik

*kusma

*kabızlık

*idrarda kan, koyu renkli idrar

*hareketlerde azalma,  hareketlerde zayıflık

Kanser, fare zehiri zehirlenmeleri, Addison’s hastalığı, kronik böbrek yetmezliği, aşırı vitamin D yüklenmesi, kalsiyum eksikliğinin yarattığı klinik bulgulara benzer belirtiler gösterir. Hyperparathyroidism teşhisi konulurken bu hastalıkların elenmesi gerekir.

Tedavide ana prensip kandaki aşırı yükselmiş kalsiyumun belli ilaçlar, damar içi serumlar, diruatikler (idrar söktürücüler), glucorticoidler, calcitonin, plicamycin vb. ilaçlarla düşürülmesidir. Bazı vakalarda parathyroid bezleri cerrahi yöntemlerle alınabilir. Bazı ameliyatlı köpeklerde ameliyattan 1-7 gün sonra düşük kalsiyuma bağlı birtakım klinik belirtiler görülebilir.

Kandaki kalsiyum düşüklüğünün belirtileri:

*nefes nefese kalma

*kaslarda istem dışı seyirme

*bacak krampları

*nöbet

*baston yutmuş gibi durmak

Categories:

admin

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir