KÖPEKLERDE HİP DYSPLASİA (KALÇA DİSPLAZİSİ)-(HD)

 Dysplasia kelimesi Yunanca ‘’dys’’(anormal) ve ‘’plassein’’(biçim alma) kelimelerinin birleşmesinden oluşur. En basit halde bacak kemiğinin leğen kemiğine tam oturmaması sonucu kalçanın kusurlu gelişimidir. Kalça kemiği, pelvis (leğen kemiği) ile arka bacaktaki femur kemiği (baldır kemiği) arasında yer alan eklemdir. Femura ait kaput femoris denilen yuvarlak ucun acetabulum denilen oyuğa yerleşmesi ile oluşan bu eklemde normal yapının dışında gelişen bir dizi anomaliye dysplasia denir. Kalça eklemi anormal büyür ve deforme olur. Genç yaşta bu hastalığa yakalanan köpeklerde eklemin normal büyümesi ve şekillenmesi gerçekleşemez. Kalçadaki anormalite zamanla dejeneratif eklem hastalığına döner. Eklemdeki şekil bozukluklarına bağlı olarak bölgedeki yumuşak dokularda ve kemiklerde hasar oluşur. HD hastalığının asıl sebebi genetik yatkınlıktır. Birkaç genden oluşan gizli bir gen kümesi (poligenik genler) bu hastalığa sebep olur. Nadiren ciddi travmalar da HD’ye sebep olabilir.

 

  

HD’nin şekillenmesinin sebepleri :

Uyumsuzluk nedeniyle eklem aralığının fazla olması

Bacak kemiğinin oyuğa tam yerleşmemesi

Kalça kemiğindeki çukurun (acetabulum) geniş olması veya yetersiz gelişmesi

Eklemi bağlayan ligamentlerin gevşekliği

   

 

2 tip hip dysplasia vardır :

1) Acetabular Kalça Displazisi—en sık rastlanan tip HD’dir. Osteoartritik değişimler sonucunda dorsal acetabular kenar açısının artması ve eklem laksitesi ile karakterizedir.

2) Femoral Kalça Displazisi—Kollum femorisin anormal uzunlukta oluşuna ya da femurun acetabulum ile yaptığı açılara bağlı olarak şekillenen eklem uyumsuzluğu ve eklem kapsülünün gerilmesi ile karakterizedir.

HD’li köpeklerde yürürken aksama, çabuk yorulma, aktivite isteksizliği, oturur-yatarken bir tarafa yönlenme, ağrı, acı, oturduğu yerden kalkamama gibi belirtiler gözlemlenir. Kesin tanı farklı tekniklerle çekilen rontgenlerle konur. Hastalığın kesin tedavisi ameliyattır. Destekleyici tedavi için fizyoterapi, glucosamin condriotin sulfat içeren eklem kuvvetlendiriciler, adequan, cosequin, glycoflex vb. ilaçlar kullanılır. Vakanın durumuna göre ameliyat önerilmeyebilir.

    

 

HD genellikle köpeğin genç yaşlarında ortaya çıkar; yaş ve kilo alımı ile ilerler.Köpekler hastalığı büyük olasılıkla suçlu genleri taşıyan anne-babalarından alırlar. German Shepherd, Boxer,Rottweiler,Golden Retriever, Labrador,Mastiff, Saint Bernard ırkı köpekler bu hastalığa genetik yatkınlık gösterirler. Vücut yetişkin ağırlığı 15Kg’nun üstündeki ırklar daha yüksek risk altındadır. Vücut ağırlığı arttıkça eklemlere binen güç de artar. Büyük ırk köpeklerin büyümesi esnasında beslenmesine çok dikkat edilmelidir. Hızlı kilo artışı kontrol altına alınmalıdır. Doktorunuz önermediği sürece kalsiyum gibi katyonların aşırı kullanımından sakınmalısınız. Riskli ırkların kalça röntgenleri her 6 ayda bir çekilerek kontrolleri yapılmalıdır. Genetik yatkınlığı olan köpeklerin aktivitelerine dikkat edilmeli, zorlayıcı hareketlerden, atlatma-zıplatmalardan, ağır egzersizlerden kaçınmalısınız. Kalça çıkığı hastası köpekleri çiftleştirmemeli ve yavrulatmamalısınız.

HD nadiren küçük, hatta toy boy ırk köpeklerde ve kedilerde de görülebilir.

Özellikle büyük ırk köpeklerde yaşın ilerlemesi ile kilo artar. Artan vücut ağırlığı eklemlere daha fazla yük binmesine sebep olur ve eklemler hasar görür. Bu hasar acetabulumu ve femur başını etkiler. Sürtünmeden dolayı aradaki kıkırdak yapı kopup gider; birbirine sürtünen femur başı ve acetabulum zarar görür. Şekillenen hastalığa Degenerative Joint Disease (DJD) denir.

 

Categories:

admin

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir